Actueel

18 | 11 | 2025

Restauratie Spiegelmonument

Afgelopen periode is het Spiegelmonument ‘Nooit meer Auschwitz’ van Jan Wolkers in het Wertheimpark gerestaureerd.

Aanleiding

Het monument is in 1993 verplaatst van de Nieuwe Oosterbegraafplaats naar de huidige locatie in het Wertheimpark. De laatste jaren had het monument veel uitstraling verloren. Letterlijk doordat het grind van de paden de bovenste laag dof had gemaakt, de gebroken spiegels ware daardoor minder goed zichtbaar. Ook tastte in een aantal platen de gebruikte lijm de spiegellaag aan waardoor bruine strepen zichtbaar werden. Daarnaast bleef er sowieso veel water en vuil op het monument liggen en ook de beplanting direct rond het monument vormde haast een gesloten bladerdak waardoor de hemel niet meer weerspiegeld werd. Dit alles zorgde ervoor dat het oorspronkelijke idee* van kunstenaar Wolkers niet meer tot z’n recht kwam.

© Foto: Dirk Spits

Oplossing

Om dit probleem op te lossen is in overleg met de erven van Jan Wolkers een plan van aanpak opgesteld om het monument weer helemaal tot z’n recht te laten komen. 
Glaskunstenaar Louis la Rooij, die Jan Wolkers ook heeft geholpen en begeleidt bij het creëren van het oorspronkelijke kunstwerk, heeft nieuwe spiegels gebroken. Deze zullen door aannemer Max de Haas in opdracht van de gemeente worden geplaatst.
De nieuwe platen komen op een Polystyreenplaat te liggen met een afschot van 1% waardoor regenwater en vuil er op een natuurlijke manier er vanaf zullen lopen. Door deze hoek wordt ook het effect en zicht op de hemel iets versterkt voor de bezoekers die voor het monument staan. De half verharding op de paden zal nog vervangen worden door een schelpen laag, dit is zachter dan het grind. Het randpad rond het monument zal ca. 50 centimeter verbreed worden. De beplanting rond het monument zal meer in lijn met het oorspronkelijk ontwerp worden teruggebracht zodat er weer lucht en ruimte ontstaat en daarmee zicht op de hemel. De hoge taxus en de lage heg worden vervangen door een solide hoge dichte wintergroene heg van ca. 2 meter hoog. Die enerzijds zorgt voor beslotenheid en rust, zonder visuele afleiding van de omgeving. Anderzijds geen bladerdak vormt dat zicht op de hemel ontneemt. Dit zal komend voorjaar zijn afgerond.

© Foto: Dirk Spits

*Oorspronkelijke idee van kunstenaar Wolkers

“Tot barstens toe kan je je hersens afpijnigen of er een beeld wil opdoemen dat die schande en dat leed bij benadering zou kunnen weergeven.
Je kijkt naar de hemel en je begrijpt niet dat dat blauwe uitspansel boven die ontzetting heeft gestaan, even onaangedaan en vredig als boven een wei met bloemen. En in een visioen van rechtvaardigheid zie je de blauwe lucht boven je vol barsten trekken, alsof de verschrikking die daar op aarde onder haar heeft plaatsgehad voorgoed de eeuwigheid geschonden heeft. Zo ben ik op het idee gekomen om gebroken spiegels op dat kleine stukje aarde boven die urn met as neer te leggen. 
Voorgoed kan op deze plaats de hemel niet meer ongeschonden weerspiegeld worden.” 
(1977) Jan Wolkers 

Vind meer informatie en foto's over de geschiedenis van het Spiegelmonument Nooit Meer Auschwitz