De Joodse gemeente is het geheel van het lokale Joodse kerkgenootschap, de instellingen die daaraan verbonden zijn en hun leden.
Het bestuur van de vooroorlogse Joodse gemeenten beheerde de synagogen, de begraafplaats, zorgde voor het Joodse onderwijs, stelde rabbijnen aan etc. Alle lokale Joodse gemeenten maken deel uit van een
overkoepelend orgaan, dat wil zeggen het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap, het Verbond van Liberaal Religieuze Joden, of het Portugees-Israëlitisch Kerkgenootschap.