home | nederlands auschwitz comité | holocaust

Gewelddadigheden

Begin februari 1941 namen de gewelddadigheden toe. Op 11 februari werd bij vechtpartijen in de oude Jodenwijk een nationaalsocialist dodelijk gewond. De bezetter gebruikte zijn dood als reden om de wijk af te sluiten én om de Joodse gemeenschap te dwingen een 'Joodsche Raad' op te richten, een raad die later een instrument in handen van de Duitsers zou blijken. Ze moest de anti-Joodse maatregelen niet alleen bekendmaken, maar deels ook uitvoeren.

Verordeningen

1. Tijdelijke afzetting Amsterdamse Jodenwijk, februari 1941
   Na de rellen in de 'Joodse wijk' waarbij WA-man H. Koot (NSB) om het leven kwam, werden op verschillende plaatsen in de Jodenbuurt prikkeldraadversperringen aangebracht en bruggen opgehaald. Op de achtergrond de opgehaalde brug aan de Kloveniersburgwal.
   Fotograaf onbekend, collectie NIOD, Amsterdam
2. Razzia in de Joodse wijk, Amsterdam, 22 februari 1941
   Als represaillemaatregel tegen de onlusten in de stad sloten zeshonderd leden van de Ordnungspolizei (Duitse ordepolitie) een deel van de Joodse wijk hermetisch af. Honderden jonge Joodse mannen werden met grof geweld opgepakt en bijeengebracht op het Jonas Daniël Meijerplein.
   Fotograaf onbekend, collectie NIOD, Amsterdam
3. Opgepakte Joden op het Jonas Daniël Meijerplein, Amsterdam, 22 februari 1941
   Een dag later vond een tweede razzia plaats. In totaal werden meer dan 400 Joden weggevoerd naar het gevangenenkamp Schoorl.
   Fotograaf onbekend, collectie NIOD, Amsterdam
4. Duitse politiemannen jagen opgepakte Joden de gereedstaande vrachtwagens in, Amsterdam, 22 februari 1941
   Via kamp Schoorl werden zij naar het Duitse concentratiekamp Buchenwald gebracht.
   Fotograaf onbekend, collectie NIOD, Amsterdam
5. Tijdens de razzia op het Jonas Daniël Meijerplein opgepakte Joden op appèl in het Duitse concentratiekamp Buchenwald kort na hun aankomst op 28 februari 1941
   Drie maanden later waren er al tientallen mannen omgekomen. Op één na, Max Nebig, die door kampgenoten verborgen werd gehouden, werden de overgebleven mannen doorgestuurd naar het Duitse concentratiekamp Mauthausen in Oostenrijk. Niemand van hen overleefde het kamp. Max Nebig bleef vier jaar lang ondergedoken in een tbc-barak in Buchenwald en zag kans te overleven.
   Foto uit het Duitse SS-Blad Das Schwarze Korps, collectie NIOD, Amsterdam

citaten
eerste anti-joodse maatregelen
protesten tegen de jodenvervolging
isoleren van joden
joodse werkkampen
jodenster
de joodsche raad
chronologie:
pers en propaganda
burgerbestuur
chronologie:
onlusten in amsterdam
registratie, roof en opsporing
propaganda en verzet
chronologie:
roof
tewerkstelling