De belangrijkste ‘planners’ van en verantwoordelijken voor Auschwitz –
Hitler,
Himmler,
Heydrich – waren na de
oorlog niet meer in leven. Maar een aantal andere verantwoordelijken is wel gestraft. In het kampcomplex Auschwitz hebben ongeveer 7.000
nazi’s (mannen en vrouwen) tijdens de oorlog dienst gedaan. Volgens
schattingen waren 6.300 daarvan na de oorlog nog in leven. Tussen 1946 en 1949 zijn er ongeveer 1.000 opgespoord, de meesten in de Amerikaanse zone van het bezette Duitsland. Poolse gerechtelijke instanties hebben tussen 1946 en 1953 tegen tenminste 673
personen aanklachten geformuleerd. De meeste processen vonden plaats voor rechtbanken in Kraków en Wadowice.
Rudolf Höss, kampcommandant van Auschwitz van mei 1940 tot november 1943, werd in maart 1947 voor de
ingang van het crematorium van Auschwitz I opgehangen aan een galg. Later in hetzelfde jaar werden op een groot proces in Kraków 23 doodvonnissen uitgesproken tegen een aantal hoofdverantwoordelijken in het kamp. In Frankfurt stonden tussen 1963 en 1965
op het zogeheten tweede Auschwitz-proces 22 bewakers en andere
SS-ers terecht. Hier werden uitsluitend gevangenisstraffen opgelegd. De hoofdverantwoordelijke voor ondermeer de moord op 440.000
Hongaarse Joden,
Adolf Eichmann, werd in 1960 door de Israëlische geheime dienst in Argentinië opgespoord, naar Israël ontvoerd en in 1961 na een geruchtmakend proces ter dood veroordeeld en geëxecuteerd.
