De
concentratiekampen en later ook de vernietigingskampen van de
nazi’s stonden vanaf 1934 onder leiding van de
SS, een paramilitaire organisatie van de
NSDAP, de partij van
Hitler. SS is een afkorting van
Schutzstaffel (beschermstaf). De SS ontstond in 1925 als persoonlijke lijfwacht van Hitler en groeide, vanaf 1929 onder leiding van
Heinrich Himmler, uit tot een van de grootste en machtigste organisaties in
Nazi-Duitsland. Himmler was de belangrijkste bedenker van en motor achter de zogeheten
Endlösung, de definitieve ‘oplossing’ van het ‘
Joodse vraagstuk’.
Beruchte eenheden van de SS waren de Totenkopfverbände (bekend van de doodskop op de kraag van hun uniform), die in de oorlog als militaire divisie in de Waffen-SS zijn opgegaan. De zogeheten Einsatzgruppen waren speciale eenheden van de SS die achter het
front operaties uitvoerden. Na de inval in Polen (1939) en de oorlog met de Sovjet-Unie (1941) hebben met name deze Einsatzgruppen en groepen van de Ordnungspolizei op grote schaal gemoord. Bij die massa-executies hebben honderdduizenden Polen, Joden en
Russen het leven verloren.
